Το προσχέδιο του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2026 — η μεταρρύθμιση του πρώτου πυλώνα του συνταξιοδοτικού — τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τις 2 έως τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή εντός του μήνα. Δεδηλωμένος στόχος της Κυβέρνησης είναι το νέο σύστημα να ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2027, με μεταβατική περίοδο έως το 2031. Ο δημόσιος διάλογος επικεντρώνεται στο ύψος των συντάξεων και στην ηλικία αφυπηρέτησης. Δύο πρόνοιες, ωστόσο, αφορούν άμεσα τους ιδιοκτήτες εταιρειών — και έχουν συζητηθεί ελάχιστα.
Μέτρο 1: τα μερίσματα των μισθωτών-μετόχων καθίστανται ασφαλιστέες αποδοχές
Για μισθωτό που ασφαλίζεται ως εργαζόμενος σε εταιρεία της οποίας είναι μέτοχος, το προσχέδιο τροποποιεί τον ορισμό των αποδοχών ώστε να «περιλαμβάνει και κάθε μέρισμα το οποίο λαμβάνει ο μισθωτός ως μέτοχος της εταιρείας από την οποία απασχολείται». Τα μερίσματα αυτά θα προσμετρώνται στις ασφαλιστέες αποδοχές — τη βάση επί της οποίας υπολογίζονται οι εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων — μέχρι το ετήσιο ανώτατο όριο, €68.904 για το 2026.
Με το ισχύον καθεστώς, μισθός και μερίσματα κινούνται σε χωριστές τροχιές: ο μισθός φέρει εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων μέχρι το ανώτατο όριο, τα μερίσματα καμία. Το προσχέδιο δεν επινοεί νέο φόρο στα μερίσματα· επεκτείνει υφιστάμενη επιβάρυνση σε εισόδημα που μέχρι σήμερα βρισκόταν εκτός. Η επίπτωση αφορά τον ιδιοκτήτη-διευθυντή που λαμβάνει συγκρατημένο μισθό και το υπόλοιπο ως μέρισμα.
Ένα αριθμητικό παράδειγμα
Μέτοχος-διευθυντής λαμβάνει μισθό €22.000 και μέρισμα €100.000 από την εταιρεία στην οποία απασχολείται.
- Νέο ασφαλιστέο εύρος: €68.904 − €22.000 = €46.904 (το μέρισμα το υπερβαίνει, άρα δεσμεύει το ανώτατο όριο).
- Εισφορές εργοδοτουμένου 8,8% επί του εύρους: περίπου €4.128 ετησίως.
- Το εάν θα οφείλονται και εργοδοτικές εισφορές επί μερισμάτων που λογίζονται ως αποδοχές δεν αποσαφηνίζεται στο προσχέδιο — σημείο που αναμένεται να κριθεί στην κοινοβουλευτική επεξεργασία. Εάν ναι, το ετήσιο κόστος περίπου διπλασιάζεται.
- Οι υφιστάμενες επιβαρύνσεις στα μερίσματα δεν μεταβάλλονται: ΕΑΕ 5% για κατοίκους με κατοικία (domicile) στην Κύπρο επί κερδών μετά το 2026, και ΓεΣΥ 2,65%.
Μέτοχος που ήδη λαμβάνει μισθό στο ή πάνω από το όριο των €68.904 δεν επηρεάζεται ουσιωδώς: το όριο έχει ήδη εξαντληθεί. Και όπου τα κέρδη παρακρατούνται αντί να διανέμονται, δεν υπάρχει μέρισμα προς προσμέτρηση — μετά την κατάργηση της λογιζόμενης διανομής με τη μεταρρύθμιση του 2026, η παρακράτηση κερδών δεν συνεπάγεται επιβάρυνση σε επίπεδο μετόχου.
Μια λεπτομέρεια του ισχύοντος δικαίου που αξίζει να γνωρίζετε: επειδή οι εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων και ΓεΣΥ εκπίπτουν, ο φόρος εισοδήματος αρχίζει να οφείλεται από μισθό περίπου €24.845 — όχι €22.000.
Μέτρο 2: εισφορά στα παθητικά εισοδήματα
Το προσχέδιο εισάγει εισφορά για τα πρόσωπα που αποκαλεί «εισοδηματίες» — κατ’ ουσίαν, όσους ζουν από εισοδήματα περιουσίας και επενδύσεων και δεν καλύπτονται από άλλη ασφαλιστική υποχρέωση ή αντίστοιχη πίστωση. Ως εισόδημα λαμβάνονται υπόψη μερίσματα, τόκοι, μισθώματα, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή ευρεσιτεχνίας, αμοιβές και άλλα κέρδη από ιδιοκτησία. Η εισφορά είναι 15,82%, με το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας να προσθέτει 4,68%, και επιβάλλεται στο εισόδημα αυτό μόνο μέχρι το ετήσιο ποσό των βασικών ασφαλιστέων αποδοχών — βάση πολύ χαμηλότερη από το όριο των €68.904. Ο συντελεστής αυξάνεται κλιμακωτά: 17,1% από το 2029, 18,5% από το 2034 και 19,6% από το 2039.
Το μέτρο είναι διατυπωμένο ως συμπληρωματικό. Πρόσωπο του οποίου οι ασφαλιστέες αποδοχές σε ένα έτος υπολείπονται του βασικού ποσού εισφέρει επί των παθητικών εισοδημάτων του κατά το ποσό της διαφοράς· όποιος είναι πλήρως ασφαλισμένος μέσω απασχόλησης ή αυτοτελούς εργασίας μένει εκτός· ο αμιγής εισοδηματίας εισφέρει επί ολόκληρου του βασικού ποσού. Οι περίοδοι που καλύπτονται με αυτόν τον τρόπο προσμετρώνται μόνο για τις βασικές παροχές γήρατος, ανικανότητας και χηρείας.
Το μέτρο αφορά πολίτες της Δημοκρατίας και της ΕΕ — καθώς και υπηκόους τρίτων χωρών που εμπίπτουν στον Κανονισμό (ΕΚ) 883/2004 — με συνήθη διαμονή στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές. Κρίσιμη είναι η διαμονή, όχι η κατοικία (domicile): το καθεστώς non-dom, που προστατεύει τα μερίσματα από την ΕΑΕ, δεν παρέχει καμία προστασία από τις εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων.
Πού βρισκόμαστε και τι πρέπει να γίνει
Πρόκειται για προσχέδιο νομοσχεδίου, όχι για νόμο. Η αρχιτεκτονική αναμένεται να ψηφιστεί σε κάποια μορφή — η μεταρρύθμιση αποτελεί δεδηλωμένη προτεραιότητα της Κυβέρνησης — αλλά οι παράμετροι, περιλαμβανομένου του συντελεστή, του ζητήματος της εργοδοτικής εισφοράς και της ημερομηνίας έναρξης, μπορούν να μεταβληθούν στην κοινοβουλευτική επεξεργασία.
Το συνετό βήμα τώρα είναι η μέτρηση, όχι η αναδιάρθρωση. Για κάθε εταιρεία ιδιοκτήτη-διευθυντή, η απόσταση μεταξύ του μισθού του μετόχου και των €68.904, σε αντιπαραβολή με τα μερίσματα που πράγματι διανέμονται, αποτελεί την έκθεση. Ο υπολογισμός αυτός δείχνει ποιος επηρεάζεται και πόσο — πριν χρειαστεί οποιαδήποτε απόφαση. Παρακολουθούμε την πορεία του νομοσχεδίου στη Βουλή και θα επικαιροποιήσουμε το σημείωμα όταν σταθεροποιηθεί το κείμενο.
Πηγές: το προσχέδιο νομοσχεδίου και η Σύνοψη της μεταρρύθμισης, όπως δημοσιεύθηκαν στην επίσημη πλατφόρμα «η-Διαβούλευση».
Το παρόν σημείωμα περιγράφει προσχέδιο νομοσχεδίου όπως δημοσιεύθηκε για δημόσια διαβούλευση τον Σεπτέμβριο του 2026 — όχι ψηφισμένο νόμο. Οι πρόνοιές του ενδέχεται να μεταβληθούν πριν από τη θέσπιση, και τίποτε από τα ανωτέρω δεν συνιστά επαγγελματική συμβουλή. Παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας πριν προβείτε σε οποιαδήποτε ενέργεια.