Αναλύσεις

Μηδενικός ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα: δύο ημερομηνίες έναρξης, δύο ημερομηνίες λήξης

Ο μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα παρατείνεται και διευρύνεται. Εφαρμόζεται πλέον με δύο ημερομηνίες έναρξης και συνυπάρχει με ένα παλαιότερο καλάθι μηδενικού συντελεστή που λήγει νωρίτερα. Για όποιον πωλεί τρόφιμα, η δουλειά βρίσκεται στον κατάλογο των ειδών και όχι στον τίτλο.

Η νομική βάση

Η αλλαγή γίνεται με το Διάταγμα Κ.Δ.Π. 354/2026, που εκδόθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Τροποποιεί τον περί ΦΠΑ Νόμο και ανακοινώθηκε από το Τμήμα Φορολογίας στις 2 Οκτωβρίου 2026.

Από 1 Οκτωβρίου 2026: κρέατα και ψάρια

Τα νωπά, διατηρημένα σε απλή ψύξη ή κατεψυγμένα κρέατα και ψάρια υπάγονται σε μηδενικό συντελεστή από 1 Οκτωβρίου 2026 μέχρι 31 Μαΐου 2027. Συνεχίζεται έτσι ο μηδενικός συντελεστής που ίσχυε για κρέατα και ψάρια από τον Απρίλιο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026. Το διάταγμα προσδιορίζει τα είδη με βάση τη δασμολογική κλάση:

  • κρέατα βοοειδών, χοιροειδών, προβατοειδών και αιγοειδών, μαζί με τα βρώσιμα παραπροϊόντα τους·
  • κρέατα και παραπροϊόντα πουλερικών, καθώς και κρέατα κουνελιών και λαγών· και
  • ψάρια, καθώς και σουπιές, καλαμάρια και χταπόδια.

Τα παρασκευάσματα παραμένουν στον μειωμένο συντελεστή 5%. Το Τμήμα Φορολογίας αναφέρει ενδεικτικά μαριναρισμένα, καπνιστά και κρασάτα κρέατα, σιεφταλιές, μπιφτέκια, κοτομπουκιές, λουκάνικα, λούντζες και γύρο. Στα ψάρια, οι κονσέρβες και τα καπνιστά, μαριναρισμένα ή πανέ παρασκευάσματα παραμένουν στο 5%.

Από 12 Οκτωβρίου 2026: ψωμί, γάλα, καφές, ζάχαρη και παιδικές τροφές

Μια δεύτερη ομάδα ειδών υπάγεται σε μηδενικό συντελεστή από 12 Οκτωβρίου 2026 μέχρι 31 Μαΐου 2027:

  • Ψωμί φρέσκο ή κατεψυγμένο, κάθε είδους, περιλαμβανομένων πίττας, μπαγκέτας και ψωμιού σε φέτες. Δεν περιλαμβάνονται τα αρτοσκευάσματα, το αποξηραμένο ψωμί και το ψωμί με πρόσθετα υλικά, όπως σταφίδες, ξηρούς καρπούς ή αρωματικά.
  • Γάλα: φρέσκο, ζαχαρούχο, συμπυκνωμένο, μακράς διάρκειας και γάλα με γεύση, καθώς και φυτικό γάλα, όπως αμυγδάλου, σόγιας ή ρυζιού.
  • Καφές: μη καβουρδισμένος, καβουρδισμένος, αλεσμένος, σε σκόνη ή στιγμιαίος, με άρωμα ή χωρίς καφεΐνη, σε οποιαδήποτε συσκευασία. Εξαιρούνται τα έτοιμα ροφήματα με βάση τον καφέ, ζεστά ή κρύα.
  • Ζάχαρη: κρυσταλλική, άχνη, χοντρή, σε κύβους και σε φακελάκια.
  • Παιδικές τροφές σε σκόνη, ξηρή ή υγρή μορφή. Εξαιρούνται τα σνακ, όπως τσιπς, ξηροί καρποί, ζαχαρωτά, σοκολάτες, παγωτά και γιαουρτάκια.

Το άλλο καλάθι λήγει νωρίτερα

Ξεχωριστός μηδενικός συντελεστής, με βάση το Διάταγμα Κ.Δ.Π. 337/2025, καλύπτει ήδη το παιδικό γάλα, τις πάνες, τα προϊόντα γυναικείας υγιεινής και κατάλογο νωπών λαχανικών και φρούτων. Το καλάθι αυτό ισχύει μόνο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Από 1 Ιανουαρίου 2027, εκτός αν παραταθεί ξανά, τα είδη αυτά επιστρέφουν στον κανονικό τους συντελεστή, ενώ το κρέας, το ψωμί και το γάλα παραμένουν στο μηδέν μέχρι το τέλος Μαΐου. Τα ταμειακά συστήματα και οι τιμοκατάλογοι χρειάζονται και τις δύο ημερομηνίες λήξης.

Τι σημαίνει στην πράξη

Ο συντελεστής ακολουθεί το συγκεκριμένο προϊόν και όχι το ράφι όπου βρίσκεται. Το νωπό στήθος κοτόπουλου έχει μηδενικό συντελεστή· το ίδιο στήθος μαριναρισμένο όχι. Το ψωμί έχει μηδενικό συντελεστή· το σταφιδόψωμο όχι. Οι κωδικοί ειδών πρέπει να αντιστοιχιστούν ένας προς έναν, με τη δασμολογική κλάση όπου υπάρχει αμφιβολία, και όχι να αλλάξουν μαζικά ανά κατηγορία.

Κάθε ομάδα έχει επίσης τη δική της ημερομηνία. Τα συστήματα ταμείου και λογιστικής πρέπει να αλλάξουν τα κρέατα και τα ψάρια από 1 Οκτωβρίου και τη δεύτερη ομάδα από 12 Οκτωβρίου, ενώ τα τιμολόγια που εκδίδονται γύρω από αυτές τις ημερομηνίες πρέπει να φέρουν τον συντελεστή της ημερομηνίας της παράδοσης.

Ο μηδενικός συντελεστής δεν είναι απαλλαγή. Οι πωλήσεις με μηδενικό συντελεστή παραμένουν φορολογητέες παραδόσεις, οπότε ο ΦΠΑ των εξόδων εξακολουθεί να εκπίπτει. Μια επιχείρηση της οποίας οι πωλήσεις γίνονται κυρίως μηδενικού συντελεστή μπορεί να περάσει από την πληρωμή ΦΠΑ σε αίτηση επιστροφής, και πρέπει να προγραμματίσει ανάλογα τις ταμειακές ροές και τις δηλώσεις της.

Πηγές: οι ανακοινώσεις του Τμήματος Φορολογίας της 2ας Οκτωβρίου 2026 για το Διάταγμα Κ.Δ.Π. 354/2026 και της 15ης Ιανουαρίου 2026 για το καλάθι που ισχύει μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2026.

Το παρόν σημείωμα παραθέτει τη θέση στον ΦΠΑ όπως ανακοινώθηκε μέχρι τις 5 Οκτωβρίου 2026 και δεν συνιστά επαγγελματική συμβουλή. Οι συντελεστές και τα είδη που καλύπτουν μεταβάλλονται, ενώ η εφαρμογή τους εξαρτάται από το συγκεκριμένο προϊόν. Παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας πριν προβείτε σε οποιαδήποτε ενέργεια.

← Όλες οι αναλύσεις